Sigorta şirketi aracınız için 780.000 TL pert bedeli teklif ettiğinde, poliçenizde 800.000 TL yazması ilk bakışta makul görünebilir. Ancak aynı özelliklerde, benzer kilometrede ve hasar geçmişinde araçların piyasadaki değeri 900.000 TL seviyesindeyse, aradaki fark sizin maddi kaybınız olabilir. Kasko limiti rayiç değer karşılaştırması, bu farkı erken görmenin ve tazminat görüşmesine veriye dayalı hazırlanmanın en pratik yoludur.

Pert veya tam hasar sürecinde teklif edilen bedeli yalnızca poliçedeki rakamla kıyaslamak yeterli değildir. Aracın kaza tarihindeki gerçek piyasa değeri, donanımı, kilometresi, geçmiş hasarları ve satış koşulları birlikte değerlendirilmelidir. Amaç, sigorta teklifinin adil olup olmadığını netleştirmek ve eksik ödeme riskini azaltmaktır.

Kasko limiti ile rayiç değer aynı şey değildir

Kasko poliçesindeki sigorta bedeli ya da kasko limiti, aracın poliçe düzenlenirken beyan edilen veya sistem üzerinden belirlenen değeridir. Bu tutar, teminatın çerçevesini gösterir. Rayiç değer ise aracın hasarın gerçekleştiği tarihteki gerçek piyasa karşılığıdır.

Bu iki rakam çoğu zaman birbirine yakın olur, fakat her zaman aynı olmak zorunda değildir. Özellikle araç fiyatlarının kısa süre içinde değiştiği dönemlerde, poliçedeki bedel güncel piyasanın gerisinde kalabilir. Tersi durumda da, poliçede yüksek bir değer yazması her koşulda bu tutarın otomatik olarak ödeneceği anlamına gelmez.

Pert tazminatında belirleyici değerlendirme; poliçe özel şartları, hasarın niteliği, sovtaj hesabı ve kaza tarihindeki rayiç verileri üzerinden yapılabilir. Bu nedenle “Poliçemdeki limit şu kadar, mutlaka bunu almalıyım” veya “Şirketin teklifi poliçeye yakın, o halde doğrudur” yaklaşımı tek başına güvenli değildir.

Sağlıklı bir rayiç değer karşılaştırmasında hangi veriler aranır?

Bir aracın rayiç değeri sadece marka, model ve model yılından oluşmaz. Aynı yıl üretilmiş iki aracın arasında yüz binlerce liralık fark oluşabilir. Motor seçeneği, paket seviyesi, otomatik veya manuel vites, yakıt türü ve kilometre bu farkın temel nedenlerindendir.

Değerlendirmede aracın tam tanımı mümkün olduğunca eksiksiz yapılmalıdır. Örneğin “2021 model sedan” bilgisi yeterli değildir. Motor hacmi, donanım paketi, kilometre, değişen ve boya bilgisi, tramer kaydı, önceki kaza sayısı, ticari kullanım durumu ve varsa özel ekipmanlar dikkate alınmalıdır. Aynı modelin boş paketi ile üst donanım versiyonunun rayiç bedeli aynı kabul edilemez.

Piyasa karşılaştırmasında ilanlar faydalı bir başlangıç noktasıdır, ancak tek başına kesin sonuç değildir. İlan fiyatı ile gerçekleşen satış fiyatı farklı olabilir. Ayrıca bazı ilanlar uzun süre satılamayan, piyasanın üzerinde kalmış araçları yansıtabilir. Bu yüzden benzer araçların fiyat aralığına, ilanların güncelliğine ve ilan sahibinin fiyatlandırma davranışına birlikte bakmak gerekir.

Pert teklifini değerlendirirken kasko limiti rayiç değer karşılaştırması

İlk adım, sigorta şirketinin teklif ettiği tutarı netleştirmektir. Bu rakamın aracın tamamı için mi, sovtaj düşüldükten sonraki ödeme için mi sunulduğunu mutlaka sorun. Aracı sigorta şirketine devredeceğiniz senaryoda elinize geçecek net tutar ile aracı sizde bırakacağınız senaryodaki ödeme aynı olmayabilir.

Ardından poliçenizdeki sigorta bedelini ve varsa özel klozları inceleyin. “Yeni değer”, “anahtar teslim değer”, “muafiyet”, “eksik sigorta” veya benzeri hükümler hesaplamayı etkileyebilir. Poliçe dili teknik gelebilir; burada kritik nokta, tek bir satıra bakarak sonuç çıkarmamaktır.

Sonraki aşamada, kaza tarihine yakın dönemde satılık olan benzer araçlardan makul bir piyasa bandı oluşturun. Karşılaştırmaya dahil edilen araçlar mümkün olduğunca sizin aracınızla aynı yıl, paket, motor ve kilometre aralığında olmalıdır. Örneğin 65.000 kilometredeki üst paket bir araç ile 155.000 kilometredeki giriş paketi aracın ilanını aynı referans grubuna koymak yanıltıcı olur.

Elde ettiğiniz aralığı sigorta teklifinizle karşılaştırın. Teklif, benzer araçların piyasa bandının belirgin biçimde altındaysa, gerekçesini yazılı olarak istemek için somut bir zemininiz oluşur. Aradaki küçük fark her zaman haksız teklif anlamına gelmez. Aracın geçmiş hasarı, kilometresi veya satış kolaylığı bu farkı açıklayabilir. Ancak fark büyüdükçe, kullanılan emsallerin ve hesaplama yönteminin incelenmesi daha önemli hale gelir.

Emsal araç seçerken sık yapılan hatalar

Araç sahiplerinin en doğal tepkisi, en yüksek fiyatlı ilanları bulup kendi araçlarıyla eşleştirmektir. Sigorta şirketleri ise zaman zaman daha düşük fiyatlı, farklı özellikteki emsallere ağırlık verebilir. Sağlıklı değerlendirme iki uç yaklaşımın da dışına çıkar ve gerçekten karşılaştırılabilir araçlara odaklanır.

Örneğin kazadan önce ağır hasar kaydı olmayan bir aracın rayiç hesabında ağır hasar kayıtlı ilanların ölçüsüz biçimde kullanılması doğru sonuç vermeyebilir. Aynı şekilde düşük kilometreli bir aracın, çok daha yüksek kilometreli ilanlarla değerlendirilmesi de rayiç bedeli aşağı çekebilir. Hasar kaydının tutarı, niteliği ve aracın onarım geçmişi de genel “tramer var” bilgisinden daha değerlidir.

Bir diğer hata, bugünkü fiyatları doğrudan kaza tarihine taşımaktır. Rayiç değer incelemesinde esas alınan dönem, hasarın oluştuğu tarihtir. Kaza üzerinden aylar geçtiyse, güncel ilanlar tek başına yeterli olmayabilir. O tarihe yakın veriler ve piyasa hareketleri ayrıca değerlendirilmelidir.

Sigorta şirketinden hangi bilgileri istemelisiniz?

Teklifin düşük olduğunu düşünüyorsanız, sözlü açıklamayla yetinmeyin. Hesaplamanın hangi emsal araçlara, hangi kilometreye ve hangi donanım seviyesine dayandığını yazılı olarak talep edin. Şirketin kullandığı emsaller sizin aracınızdan farklıysa, bu farkları tek tek belirtmeniz itirazınızı güçlendirir.

İtiraz dosyanızda poliçe, hasar dosyası numarası, sigorta teklif yazısı, ruhsat bilgileri, servis veya eksper belgeleri ve uygun emsal araç verileri düzenli biçimde yer almalıdır. Aracın kaza öncesi durumunu gösteren bakım kayıtları, yakın tarihli fotoğraflar veya ekspertiz raporları da özellikle değerli olabilir.

Talebinizi “Bu rakamı kabul etmiyorum” şeklinde bırakmak yerine, neden kabul etmediğinizi açıklayın. Örneğin teklifin farklı donanım seviyesindeki araçlara dayandığını, kilometre uyumsuzluğu bulunduğunu veya hasar geçmişinin yanlış eşleştirildiğini açıkça yazın. Somut gerekçe, görüşmenin pazarlık düzeyinden değer incelemesi düzeyine taşınmasına yardımcı olur.

Kasko limiti düşükse ne olur?

Poliçedeki kasko bedelinin piyasa değerinden düşük olması, her dosyada aynı sonucu doğurmaz. Poliçenin kurulma biçimi, genel ve özel şartlar ile hasar tarihindeki rayiç değerlendirmesi önem taşır. Bu nedenle düşük limit gördüğünüzde doğrudan “tazminatım kesin eksik ödenecek” sonucuna varmayın; fakat inceleme yapmadan teklifi kabul etmeyin.

Özellikle poliçe yenilemelerinde otomatik belirlenen bedellerin güncel kalıp kalmadığını kontrol etmek faydalıdır. Araç değerinin yükseldiği dönemlerde sigorta bedelini güncellememek, hasar anında tartışma yaratabilir. Kasko yaptırırken doğru bedel belirlemek, pert sürecindeki belirsizliği azaltan önleyici bir adımdır.

Ücretsiz ön değerlendirme ne sağlar?

Pert dosyasında en zor konu, teklifin gerçekten düşük olup olmadığını hızlıca anlamaktır. Bunun için marka, model, yıl, kilometre, tramer geçmişi, kaza sayısı, sigorta teklif tutarı ve talep edilen tutar birlikte incelenmelidir. Tek bir rakam üzerinden yapılan değerlendirme, çoğu zaman eksik kalır.

Pertbedeli.com üzerinden yapılacak ön değerlendirme, sigorta teklifiniz ile aracınızın piyasa rayici arasındaki olası farkı daha görünür hale getirmeye yardımcı olur. Böylece kabul, itiraz veya pazarlık kararınızı tahmine göre değil; aracınıza özgü verilerle vermek için daha güçlü bir başlangıç elde edersiniz.

Aracınız pert olduğunda hızlı davranmak anlaşılır bir ihtiyaçtır. Yine de imza atmadan veya teklifi kesin olarak kabul etmeden önce, teklifin hangi araç değeri varsayımına dayandığını sorun. Gerçek değerinizi bilmek, yalnızca daha yüksek bir tutar talep etmenin değil, hakkaniyetli bir tazminat süreci yürütmenin de temelidir.