Sigorta şirketinden gelen ilk pert teklifi çoğu araç sahibi için sürecin bittiği an gibi görünür. Oysa pert dosyasında gerekli evraklar, yalnızca ödemenin ne zaman yapılacağını değil, hangi bedel üzerinden uzlaşılacağını da etkileyebilir. Eksik, yanlış veya içeriği yeterince incelenmeden imzalanmış bir belge; ödeme sürecini uzatabilir, itiraz alanını daraltabilir ve gerçek piyasa değerinin altında kalan bir teklifi kabul etmenize yol açabilir.

Pert veya tam hasar sürecinde belge hazırlamak, bir evrak teslim işinden ibaret değildir. Dosyanın hem kazayı hem de aracın mülkiyetini doğru göstermesi gerekir. Daha önemlisi, sigorta şirketinin teklif ettiği tazminatın aracınızın kaza tarihindeki gerçek rayiç değerini karşılayıp karşılamadığını ayrıca değerlendirmelisiniz.

Pert Dosyasında Gerekli Evraklar Neden Önemlidir?

Sigorta şirketi, hasarın boyutunu ve aracın ekonomik olarak onarılıp onarılamayacağını eksper raporuyla değerlendirir. Onarım maliyeti, aracın sigorta rayiç değerine yaklaştığında veya bu değeri aştığında araç tam hasarlı ya da halk arasındaki adıyla pert kabul edilebilir. Ancak dosyanın pert statüsüne alınması, sunulan ilk bedelin otomatik olarak adil olduğu anlamına gelmez.

Evraklar üç temel soruya cevap verir: Kazada ne oldu, araç kime ait ve ödeme kime yapılacak? Bu bilgiler net değilse sigorta şirketi ek belge isteyebilir. Fakat tüm belgeler tam olsa bile, rayiç bedel hesabı ayrıca sorgulanmalıdır. Aynı model, yıl, kilometre ve kullanım durumundaki araçların piyasadaki karşılığı, teklif edilen tutardan belirgin biçimde yüksek olabilir.

Bu nedenle belge hazırlığı ile bedel kontrolünü paralel yürütmek en sağlıklı yaklaşımdır. Evraklarınız hazırken araç bilgilerinizi, kilometrenizi, hasar geçmişinizi ve sigorta teklifini karşılaştırmalı biçimde değerlendirmek, pazarlıkta elinizi güçlendirir.

Temel Evraklar: Dosyanın Başlangıç Paketi

Her sigorta şirketinin kendi talep listesi ve iç prosedürü olabilir. Ayrıca kasko, zorunlu trafik sigortası, tek taraflı kaza veya karşı taraf kusuruna dayalı tazminat dosyalarında bazı farklar görülür. Buna rağmen çoğu pert dosyasında aşağıdaki belgeler istenir:

• Araç ruhsatının aslı veya sigorta şirketinin kabul ettiği kopyası
• Araç sahibinin kimlik belgesi fotokopisi
• Kaza tespit tutanağı, polis veya jandarma tutanağı ya da ilgili kaza raporu
• Hasar fotoğrafları ve varsa çekici, servis veya otopark kayıtları
• Sigorta şirketinin ödeme yapabilmesi için araç sahibine ait IBAN bilgisi
• Hasar ihbarı, eksper talebi veya sigorta şirketinin gönderdiği dosya formları

Kaza tespit tutanağı, kusur değerlendirmesi bakımından kritik bir belgedir. Tutanağın okunaklı, imzalı ve olayın gerçekleşme şekliyle uyumlu olması gerekir. Tek taraflı kazalarda kolluk tutanağı, alkol raporu veya olayın koşullarını gösteren ek belgeler istenebilir. Bu tür dosyalarda eksik ya da çelişkili bilgi, sadece ödeme hızını değil teminat değerlendirmesini de etkileyebilir.

Ruhsatta yazan malik ile başvuruyu yapan kişi aynı değilse dosya daha dikkatli incelenir. Araç sahibinin vefat etmiş olması, şirket adına kayıtlı araç, rehin veya haciz kaydı bulunması gibi durumlarda standart evraklar yeterli olmayabilir.

Araç Devir ve Hurda Sürecinde İstenen Belgeler

Pert işlemlerinde en çok karıştırılan konu, tazminat ödemesi ile hasarlı aracın mülkiyetinin devridir. Bazı uygulamalarda sigorta şirketi hasarlı aracı veya sovtaj değerini sürece dahil eder. Bu durumda araç devri, noter işlemi, vekaletname ya da anahtar teslimi gibi ek talepler gündeme gelebilir.

Sigorta şirketi sizden vekaletname isterse, metni mutlaka inceleyin. Vekaletin hangi işlem için verildiği, ne kadar süre geçerli olduğu ve satış veya devir yetkisini hangi kapsamda içerdiği açık olmalıdır. Sadece hasarlı aracın devri için gerekli olan bir yetki ile daha geniş kapsamlı bir vekalet aynı şey değildir. Anlamadığınız bir metni imzalamadan önce açıklama istemeniz doğal ve gerekli bir adımdır.

Araçta rehin, haciz, finansman kuruluşu kaydı veya mülkiyet üzerinde üçüncü kişi hakkı varsa ilgili kurumun yazısı ya da fek işlemlerine dair belgeler talep edilebilir. Şirket araçlarında imza sirküleri, vergi levhası, faaliyet belgesi ve yetkili kişinin kimliği de dosyaya eklenebilir. Vefat eden araç sahibine ait araçlarda ise veraset ilamı ve tüm mirasçıların duruma göre onayı veya vekaleti gerekebilir.

Aracın anahtarları da sıkça talep edilir. Yedek anahtar, kullanım kılavuzu, servis kayıtları veya muayene belgeleri her dosyada zorunlu değildir; ancak özellikle araç devri ve sovtaj satışında istenebilir. Elinizde bulunan belgeleri saklayın, fakat sigorta şirketinin yazılı talebi olmadan orijinal evrakı teslim ettiğinizde mutlaka teslim kaydı alın.

İbranameyi İmzalamadan Önce Teklifi Kontrol Edin

Tazminat teklifinin kabulü için size uzlaşma formu, mutabakat belgesi veya ibraname gönderilebilir. Bu belgeler çoğu zaman ödeme sürecini başlatır. Ancak belgedeki tutar, kesintiler, aracın hangi değerden hesaplandığı ve ödemenin hangi haklardan feragat karşılığında yapılacağı netleşmeden imza atmak doğru değildir.

Özellikle “tüm hak ve alacaklardan feragat” anlamına gelebilecek ifadeleri dikkatle okuyun. Teklifin düşük olduğunu sonradan fark ettiğinizde, imzaladığınız belgenin içeriği itiraz imkanınızı etkileyebilir. Her dosyanın hukuki niteliği farklıdır; bu nedenle tereddütlü bir metinde yazılı açıklama talep etmek ve gerektiğinde uzman görüşü almak faydalıdır.

İbraname öncesinde şu bilgileri yazılı olarak isteyin: Aracın kabul edilen rayiç bedeli, hasar veya sovtaj hesabı, varsa muafiyet ve diğer kesintiler, ödeme tutarı ve ödeme tarihi. Sözlü açıklamalar yerine e-posta, mesaj veya dosya ekranı üzerinden kayıt altına alınmış bilgiye dayanmak daha güvenlidir.

Rayiç Bedeli Destekleyen Belgeleri Dosyaya Ekleyin

Pert dosyasında zorunlu evraklar kimlik ve mülkiyeti ispatlarken, rayiç bedeli destekleyen veriler teklifin adilliğini tartışmak için kullanılır. Bu ayrımı bilmek önemlidir. Sigorta şirketi gerekli belgeleri almış olabilir, fakat aracın donanımı, düşük kilometresi, bakımlı oluşu veya emsal araç fiyatları yeterince hesaba katılmamış olabilir.

Aracınızın değerini desteklemek için kaza tarihine yakın dönemdeki emsal ilanları, yetkili servis bakım kayıtları, ekstra donanım faturaları ve yakın tarihte yapılmış ekspertiz bilgileri işinize yarayabilir. Emsal seçerken yalnızca aynı marka ve modele bakmayın. Model yılı, motor tipi, şanzıman, kilometre, paket seviyesi, hasar geçmişi ve bulunduğu piyasa koşulları da benzer olmalıdır.

Örneğin 60 bin kilometrede, üst donanımlı ve bakımlı bir aracın değerini; çok daha yüksek kilometreli, farklı paketli veya ağır hasar kayıtlı ilanlarla kıyaslamak gerçekçi bir sonuç vermez. Aynı şekilde ilan fiyatı ile gerçekleşen satış bedelinin her zaman aynı olmadığını da hesaba katmak gerekir. Ama düzenli seçilmiş birden fazla emsal, teklifin düşük kalıp kalmadığını görünür hale getirir.

Pertbedeli.com üzerinden ücretsiz ön değerlendirme talep ederken araç marka-modeli, yıl, kilometre, Tramer geçmişi, kaza sayısı ve sigorta teklifini eksiksiz paylaşmanız bu karşılaştırmanın daha sağlıklı yapılmasına yardımcı olur. Amaç yalnızca yüksek bir rakam istemek değil, güncel piyasa verileriyle gerekçelendirilebilen adil bir tazminat talebi oluşturmaktır.

Evrak Tesliminde Sık Yapılan Hatalar

En yaygın hata, sigorta şirketinin talep ettiği her belgeyi teklif tutarını incelemeden imzalamak ve göndermektir. Evrakları geciktirmemek gerekir; ancak hız uğruna hak kaybı yaşamak da doğru değildir. Dosya numaranızı, gönderdiğiniz belgeleri ve teslim tarihlerini düzenli biçimde kaydedin.

İkinci hata, hasar fotoğraflarını ve kaza belgelerini saklamamaktır. Sigorta şirketi veya eksper kayıt tutsa da kendi arşivinizin olması önemlidir. Araç teslim edilmeden önce dış görünüşü, kilometresi, iç donanımı ve varsa çalışır durumdaki parçaları gösteren fotoğraf ve videolar çekmek, sonradan oluşabilecek uyuşmazlıklarda fayda sağlayabilir.

Bir diğer hata da araç sahibinin değiştiği, araçta rehin bulunduğu veya şirket adına kayıtlı olduğu durumları geç bildirmektir. Bu bilgileri başlangıçta paylaşmak, son aşamada ortaya çıkacak devir engellerini ve ödeme gecikmelerini azaltır.

Dosyanızı Güçlü Tutun, Teklifinizi Sorgulayın

Pert sürecinde eksiksiz belge, dosyanın ilerlemesi için gereklidir; adil tazminat ise ayrı bir kontrol gerektirir. Evraklarınızı teslim ederken teklif tutarını, rayiç hesabını ve imzalamanız istenen metinleri aynı dikkatle inceleyin. Aracınızın gerçek piyasa karşılığını somut verilerle görmek, yalnızca daha güçlü bir itiraz zemini sağlamaz; maddi kaybınızı azaltacak doğru kararı vermenize de yardımcı olur.