Sigorta şirketinden gelen pert veya tam hasar teklifinde tek bakılacak satır, ekranda görünen toplam rakam değildir. Sigorta tazminat kalemleri inceleme süreci; aracın kaza tarihindeki gerçek rayiç değerini, teklife yansıyan kesintileri ve sovtaj hesabını birlikte değerlendirmeyi gerektirir. Çünkü düşük bir başlangıç değeri veya yanlış bir kesinti, kabul edilen teklifin piyasa değerinin belirgin biçimde altında kalmasına yol açabilir.

Aracınız ağır hasar aldığında süreç çoğu zaman hızlı ilerler. Eksper raporu hazırlanır, araç tam hasarlı sayılabilir ve sigorta şirketi bir ödeme teklifi iletir. Bu hız, araç sahibi açısından her teklifin otomatik olarak adil olduğu anlamına gelmez. Teklifi imzalamadan önce hangi kalemin neyi ifade ettiğini görmek, maddi kaybınızı azaltmanın en somut yoludur.

Tazminat teklifinde ilk olarak hangi rakamlar okunmalı?

Tam hasar dosyasında temel hesap, aracın hasar tarihindeki piyasa değeri üzerinden kurulur. Ancak teklif belgesinde bu değer tek başına yer almayabilir. Rayiç bedel, aracın hasarlı satış değeri, poliçe kapsamı, muafiyet ve varsa önceki ödemeler farklı başlıklarda gösterilebilir.

Önce teklifin hangi tarihli rayiç değer esas alınarak hazırlandığını kontrol edin. Araç piyasasında fiyatlar kısa sürede değişebildiği için, güncel ilanlara bakmak tek başına yeterli değildir. Esas olan, kazanın gerçekleştiği tarihte aynı veya çok benzer özelliklerdeki araçların makul piyasa aralığıdır. Marka, model, model yılı ve kilometrenin yanında donanım seviyesi, yakıt türü, şanzıman tipi, bakım geçmişi ve hasar kaydı da değeri etkiler.

Teklifteki rakam ile sizin aracınıza benzer temiz geçmişli araçların fiyatı arasında fark varsa, bu farkın nedeni açıkça sorulmalıdır. Sigorta şirketi düşük kilometreyi, ek donanımı veya aracın piyasa talebini yeterince hesaba katmamış olabilir. Buna karşılık ilan fiyatlarının her zaman gerçekleşen satış fiyatı olmadığını da unutmamak gerekir. Sağlıklı inceleme, tek bir yüksek ilan yerine çok sayıda karşılaştırılabilir veriye dayanır.

Sigorta tazminat kalemleri inceleme nasıl yapılır?

İncelemeyi teklifin toplamından geriye doğru yapın. Amaç, ödeme tutarının hangi hesaplarla oluştuğunu belge üzerinde takip edebilmektir. Özellikle pert bedeli uyuşmazlıklarında aşağıdaki dört kalem belirleyicidir:

• Aracın rayiç bedeli veya sigorta şirketinin kabul ettiği piyasa değeri
• Sovtaj, yani hasarlı aracın satılabilir kalan değeri
• Poliçedeki muafiyet, limit veya kapsam dışı bırakılan tutarlar
• Daha önce ödenmiş hasarlar, çekici, ikame araç ya da ek teminatlara ilişkin hesaplar

Bu kalemlerin her dosyada aynı ağırlığı yoktur. Kasko poliçesinde tam hasar değerlendirmesi ile zorunlu trafik sigortası kapsamındaki bir değer talebinin mantığı ve sorumluluk çerçevesi farklılaşabilir. Bu nedenle teklif belgesini poliçeniz, eksper raporunuz ve hasar dosyasındaki yazışmalarla beraber okumak gerekir.

Rayiç bedel neden tartışmanın merkezindedir?

Rayiç bedel, aracınızı aynı ekonomik koşullarda ve benzer niteliklerle yerine koyabilmeniz için gereken makul değeri ifade eder. Sigorta şirketinin teklif ettiği tutar, poliçedeki sigorta bedeliyle veya birkaç örnek ilanla açıklanıyorsa, bu hesap yeterince ayrıntılı olmayabilir.

Örneğin aynı model yılındaki iki aracın değeri yalnızca kilometre farkı nedeniyle değişmez. Birinin otomatik şanzımanlı olması, üst donanıma sahip bulunması, yetkili servis bakımlarının düzenli yapılması veya hasar geçmişinin daha temiz olması piyasa değerini etkileyebilir. Tersi durumda, ağır hasar kaydı, çoklu kaza, ticari kullanım ya da belirgin mekanik sorunlar da daha düşük rayiç için gerekçe oluşturabilir. Adil değerlendirme, aracın lehine olan özellikleri görürken değer düşüren unsurları da gerçekçi biçimde hesaba katar.

Sovtaj tutarı ödeme rakamını nasıl etkiler?

Sovtaj, pert olmuş aracın hasarlı haldeki ekonomik değeridir. Araç sahibi hasarlı aracı sigorta şirketine veya belirlenen alıcıya devrediyorsa, bu değer genellikle tazminat hesabının bir parçası olur. Araç sahibinin aracı elinde tutması halinde ise sovtaj bedeli ödeme tutarından düşülebilir.

Buradaki kritik nokta, sovtajın rayiç bedeli örtülü biçimde aşağı çekmek için kullanılmamasıdır. Rayiç bedel ve sovtaj ayrı ayrı, anlaşılır şekilde gösterilmelidir. Hasarlı aracı sizde bırakma seçeneği sunulduğunda, elinize geçecek net ödeme ile aracı satarken karşılaşabileceğiniz gerçek koşulları karşılaştırın. Kâğıt üzerinde yüksek görünen sovtaj değeri, pratikte o bedelle alıcı bulunamadığında sizin için ek kayba dönüşebilir.

Muafiyet ve poliçe şartları hangi durumda geçerlidir?

Muafiyet, hasarın belirli bölümünün sigortalı tarafından karşılanması anlamına gelir. Poliçede oran veya tutar olarak yazılmış olabilir. Bazı ek teminatlar ise belirli şartlara, kullanım türüne veya belge sunulmasına bağlanabilir. Teklifte kesinti varsa, bunun hangi poliçe maddesine dayandığını ve tutarın nasıl hesaplandığını yazılı olarak isteyin.

Her kesinti hatalı değildir. Ancak poliçede açıkça bulunmayan, anlaşılmayan ya da dosya koşullarına uymayan bir indirim sorgulanmalıdır. Araç sahibinin yalnızca toplam teklifi kabul etmesi, kesintinin doğru olduğu anlamına gelmez. Belgeli ve somut açıklama talep etmek, görüşmeyi tahminden çıkarıp hesap üzerinden yürütür.

Eksper raporu ile teklif arasındaki farkı görün

Eksper raporu, hasarın niteliği ve onarım maliyeti hakkında önemli veri sağlar. Fakat tazminat teklifinin tümünü tek başına açıklamayabilir. Raporda onarımın ekonomik olmadığı, aracın tam hasarlı kabul edildiği veya ağır hasar kaydına konu olabilecek bir durum bulunduğu yazabilir. Buna rağmen aracın rayiç değerinin hangi emsallerle belirlendiği, teklif yazısında veya şirketin ek çalışmasında daha ayrıntılı yer almalıdır.

Raporu okurken hasarın kapsamına, parça ve işçilik bedellerine, önceki hasar tespitlerine ve aracın genel durumuyla ilgili notlara dikkat edin. Aracınıza ait olmayan bir donanım bilgisi, yanlış kilometre, eksik aksesuar veya yanlış hasar geçmişi, değer hesabını doğrudan etkileyebilir. Hata gördüğünüzde bunu gecikmeden yazılı biçimde bildirin ve doğru bilgiyi destekleyen ruhsat, servis kaydı, fotoğraf veya bakım belgesi gibi kayıtları saklayın.

Teklif düşük görünüyorsa nasıl ilerlemelisiniz?

İlk adım, duygusal bir itiraz yerine karşılaştırılabilir verilerle hazırlanmış net bir talep oluşturmaktır. Sigorta şirketinden rayiç değer çalışmasını, sovtaj hesabını ve yapılan kesintilerin dayanağını isteyin. Ardından aracınızla gerçekten eşdeğer örnekleri bir araya getirin. Sadece aynı marka ve model olması yeterli değildir; yıl, kilometre, paket, yakıt, şanzıman ve hasar geçmişi mümkün olduğunca yakın olmalıdır.

İtirazınızda teklif edilen bedeli, talep ettiğiniz bedeli ve aradaki farkın nedenini açıkça belirtin. Örneğin düşük kilometre, üst paket, özel donanım veya temiz tramer geçmişi gibi değer yaratan özellikleri belgeleyin. Şirketin değerlendirmesi makul gerekçeler içeriyorsa beklentiyi güncellemek gerekebilir. Ancak açıklanamayan fark varsa, yeniden değerlendirme talebiniz daha güçlü bir zemine oturur.

Bu aşamada süreleri de takip edin. Devir evrakı, ibra metni veya ödeme kabulü imzalanmadan önce tüm tutarları anlayın. Özellikle ibra metninin hangi talepleri sona erdirdiğini okumadan imza atmayın. Dosyanın özelliklerine göre sigorta şirketi içi itiraz, Sigorta Tahkim Komisyonu başvurusu veya hukuki destek seçenekleri değerlendirilebilir. Hangi yolun uygun olduğu; uyuşmazlığın tutarına, belge gücüne ve poliçe türüne bağlıdır.

Sağlam bir karşılaştırma için hangi bilgiler gerekir?

Doğru ön değerlendirme, aracın temel bilgilerinden fazlasını ister. Marka, model, yıl ve kilometre başlangıç noktasıdır. Tramer geçmişi, kaza sayısı, değişen veya boyanan parçalar, donanım paketi, kullanım şekli ve sigorta şirketinin sunduğu pert bedeli ise tablonun tamamlanmasını sağlar.

Pertbedeli.com üzerinden yapılacak ücretsiz ön değerlendirmede bu bilgiler, teklifin piyasa rayicine göre düşük kalıp kalmadığını anlamaya yardımcı olur. Amaç sigorta şirketinin her teklifine peşinen karşı çıkmak değildir. Amaç, aracınızın gerçek özelliklerine dayanan, gerekçesi görülebilir ve adil bir bedel üzerinden karar verebilmenizdir.

Aracınızın anahtarını teslim etmeden veya ödeme teklifini kabul etmeden önce hesap kalemlerini tek tek isteyin. Doğru rakamı savunmak için önce o rakamın nasıl oluştuğunu bilmeniz gerekir.