Aracınız pert olduğunda veya ağır hasar kaydıyla işlem gördüğünde, sigorta şirketinin sunduğu tazminat rakamı kadar sigorta eksper ücreti de merak edilir. Özellikle teklif edilen pert bedelinin piyasa değerinin altında kaldığını düşünen araç sahipleri, ek bir inceleme talep ettiklerinde bu masrafın kendilerine çıkıp çıkmayacağını bilmek ister. Doğru cevap, eksperin hangi amaçla, kim tarafından ve sürecin hangi aşamasında görevlendirildiğine bağlıdır.

Kural olarak sigorta şirketinin hasarı incelemek için atadığı eksperin ücreti araç sahibinden istenmez. Ancak bağımsız bir değerlendirme, dava, sigorta tahkimi veya özel rapor gibi adımlar devreye girdiğinde masrafın kim tarafından önce karşılanacağı ve sonunda kime yükleneceği değişebilir. Bu farkı bilmek, hak ararken gereksiz masraf yapmanızı önler.

Sigorta eksper ücreti normal hasar dosyasında kime aittir?

Kasko ya da trafik sigortası kapsamında açılan standart hasar dosyasında eksper görevlendirmesini genellikle sigorta şirketi yapar. Eksper; aracın hasarını, onarım ihtiyacını, parça durumunu, hasarın oluş biçimini ve gerekiyorsa aracın piyasa değerini inceler. Bu, sigorta şirketinin tazminat değerlendirme sürecinin bir parçasıdır.

Bu nedenle şirketin kendi atadığı eksperin ücretini sigortalıdan, araç sahibinden veya zarar gören üçüncü kişiden ayrıca tahsil etmesi beklenmez. Poliçe kapsamında değerlendirilen bir dosyada, “eksper geldi, ayrıca ücret ödemelisiniz” şeklindeki talep mutlaka yazılı olarak açıklanmalıdır. Hangi hizmet için, hangi sözleşme veya mevzuat dayanağıyla ücret istendiğini sormadan ödeme yapmayın.

Burada kritik ayrım şudur: Sigortacının eksper çalışması, sigortacının tazminat kararına esas aldığı incelemedir. Siz kendi adınıza ikinci bir rapor, bağımsız piyasa araştırması veya hukuki süreç için uzman görüşü istiyorsanız, bu artık farklı bir hizmet olabilir.

Pert araçta eksperin rolü yalnızca hasarı görmek değildir

Pert veya tam hasar dosyalarında tartışma çoğu zaman onarım faturasından değil, aracın kazadan hemen önceki gerçek rayiç değerinden çıkar. Sigorta şirketi, onarımın ekonomik olmadığını değerlendirip aracı tam hasar kabul edebilir. Ardından size bir pert bedeli teklifi sunar.

Eksper raporu bu aşamada etkili olabilir; fakat raporda yer alan değerin her zaman tartışmasız doğru kabul edilmesi gerekmez. Araçtaki kilometre, paket seviyesi, otomatik veya manuel vites olması, bakım geçmişi, hasarsızlık durumu, aksesuarlar, tramer kayıtları ve bölgesel satış verileri rayiç bedeli doğrudan etkiler. Aynı marka ve modelin internette görünen ilan fiyatları da tek başına kesin piyasa değeri anlamına gelmez. Satışa dönüşebilecek emsal araçların nitelikleri karşılaştırılmalıdır.

Örneğin düşük kilometreli, düzgün bakım geçmişi bulunan ve hasar kaydı sınırlı bir aracın değeri; aynı modelin yüksek kilometreli, geçmişte ağır hasar görmüş veya daha düşük donanımlı versiyonuyla ölçülemez. Eksper değerlendirmesinde bu farkların yeterince dikkate alınmadığını düşünüyorsanız, mesele yalnızca sigorta eksper ücreti değildir. Asıl mesele, düşük belirlenmiş rayiç bedelin size yaratacağı maddi kayıptır.

Kendi ekspertizinizi yaptırırsanız ücret ne olur?

Araç sahibi, sigorta şirketinin değerlendirmesinden farklı bir görüş almak için bağımsız bir uzman veya eksperden hizmet alabilir. Bu durumda ücret çoğunlukla hizmeti talep eden kişi tarafından başlangıçta ödenir. Ücretin tutarı; dosyanın kapsamına, aracın özelliklerine, yerinde inceleme gerekip gerekmediğine, raporun detayına ve talep edilen çalışmanın niteliğine göre değişir.

Bağımsız rapor her dosyada zorunlu değildir. Şirketin teklifindeki fark küçükse, güncel ve nitelikli emsal verilerle hazırlanmış yazılı bir itiraz yeterli olabilir. Ancak fark yüksekse, sigorta şirketi rayiç hesabını açıklamıyorsa veya uyuşmazlık teknik unsurlar içeriyorsa uzman görüşü pazarlık gücünü artırabilir.

Bu noktada yalnızca rapor bedeline odaklanmak doğru olmaz. Önce teklif ile aracın gerçek piyasa değeri arasındaki farkı somutlaştırın. Birkaç bin liralık tartışma için yüksek maliyetli bir süreç ekonomik olmayabilir. Buna karşılık arada ciddi fark varsa, doğru hazırlanmış değerlendirme dosyası masrafını anlamlı hale getirebilir.

Tahkim veya dava sürecinde eksper masrafı nasıl işler?

Sigorta şirketiyle anlaşma sağlanamadığında dosya, şartları uygunsa Sigorta Tahkim Komisyonu’na veya mahkemeye taşınabilir. Bu aşamalarda bilirkişi ya da uzman incelemesi gündeme gelebilir. Buradaki ücretler, sigorta şirketinin rutin hasar eksperi için ödediği bedelden farklı değerlendirilir.

Tahkim ya da dava sırasında teknik inceleme talep edildiğinde, masrafın başlangıçta başvuruyu yapan taraftan avans olarak istenmesi mümkün olabilir. Dosyanın sonunda ise ücretlerin hangi tarafa ve hangi oranda yükleneceği kararın sonucuna, kabul-red oranına ve somut olayın özelliklerine göre belirlenir. Talebiniz tamamen veya büyük ölçüde haklı bulunursa, yaptığınız bazı yargılama veya inceleme giderlerinin karşı tarafa yükletilmesi gündeme gelebilir. Fakat bu otomatik bir sonuç değildir.

Bu nedenle süreç başlatmadan önce üç soruya net cevap verin: Talep ettiğiniz pert bedeli hangi emsallere dayanıyor? Sigorta şirketinin teklifinden fark ne kadar? Bu farkı ispatlamak için hangi belge ve değerlendirmeler gerekli? Bu hesap, duygusal olarak haklı olduğunuzu düşündüğünüz bir dosyayı ekonomik açıdan da doğru yönetmenizi sağlar.

Ücret istenirse önce bu bilgileri talep edin

Size eksper, ekspertiz, inceleme veya rapor adı altında bir bedel çıkarıldığında sözlü açıklamayla yetinmeyin. Talebin hangi işlem için yapıldığını, ücreti kimin istediğini, ödeme yapılmazsa dosyada ne değişeceğini ve tutarın hangi tarifeye veya sözleşmeye dayandığını yazılı isteyin.

Özellikle şu iki durum birbirine karıştırılmamalıdır: Sigorta şirketinin kendi hasar tespiti için yaptığı eksper görevlendirmesi ile sizin talebiniz üzerine hazırlanan bağımsız özel rapor. İlkinde ücretin sigortalıya yansıtılması genel uygulama değildir. İkincisinde ise hizmet kapsamını ve toplam bedeli işe başlamadan öğrenmeniz gerekir.

Ayrıca sigorta şirketinin teklifini kabul ettiğinize ilişkin belgeyi, teklif ve rayiç hesabını incelemeden imzalamayın. İbraname, sulh belgesi veya benzeri belgeler ileride ek talep ve itiraz imkânınızı etkileyebilir. Belgenin hangi bedeli kapattığını, sovtaj uygulamasının bulunup bulunmadığını ve aracın enkazının kimde kalacağını açıkça kontrol edin.

Pert bedeli itirazında masraftan önce değer farkını görün

Pert dosyasında gerçek risk, yalnızca olası ekspertiz masrafı değildir. Düşük rayiç bedel kabul edildiğinde, aracınızı aynı nitelikte yeniden almanız için gereken tutarla elinize geçen tazminat arasında kalıcı bir fark oluşabilir. Bu nedenle teklifin piyasa gerçekleriyle uyumunu erken aşamada kontrol etmek gerekir.

Karşılaştırma yaparken aracın tam marka, model, yıl, paket ve kilometre bilgisini; tramer geçmişini, kaza sayısını, kullanım durumunu ve varsa özel donanımlarını birlikte değerlendirin. Yalnızca en düşük ilanları veya en yüksek ilanları seçmek sağlıklı sonuç vermez. Amaç, gerçekçi ve savunulabilir bir rayiç aralığı tespit etmektir.

Pertbedeli.com üzerinden ücretsiz ön değerlendirme talep ederek sigorta teklifinizin mevcut piyasa verileriyle uyumunu ilk aşamada kontrol edebilirsiniz. Böylece ücretli bir uzmanlık hizmetine, tahkime veya dava yoluna gerek olup olmadığını daha bilinçli biçimde değerlendirebilirsiniz.

Elinizde teklif, araç bilgileri ve hasar geçmişi varken beklemek zorunda değilsiniz. Önce gerçek değer farkını netleştirin; sonra yalnızca dosyanız için anlamlı olan masraf ve itiraz yolunu seçin.