Kaza sonrası sigorta şirketinden gelen rakam, çoğu araç sahibi için sürecin bittiği anlamına gelir. Oysa pert teklif karşılaştırması, tam da bu noktada yapılmalıdır. Teklifin hızlı gelmesi, aracınızın gerçek piyasa değerini yansıttığı anlamına gelmez. Özellikle ikinci el piyasasının hareketli olduğu dönemlerde, güncel rayiçten düşük belirlenen bir pert bedeli ciddi bir maddi kayba dönüşebilir.

Sigorta şirketinin teklifini kabul etmeden önce aracınızın hasar tarihindeki piyasa değerini, donanımını, kilometre etkisini ve hasar geçmişini birlikte değerlendirmek gerekir. Tek bir ilan, tek bir ekspertiz yorumu ya da yalnızca araç satın alma sitelerinde görülen en düşük fiyat, sağlıklı bir karşılaştırma için yeterli değildir.

Pert teklif karşılaştırması neden gereklidir?

Pert veya tam hasar kararı, aracın onarım maliyetinin ekonomik açıdan anlamlı bulunmadığı durumlarda gündeme gelir. Bu aşamada araç sahibinin asıl gündemi, hasarlı aracın ne olacağı değil, sigorta şirketinin tazminat olarak önerdiği bedelin adil olup olmadığıdır.

Teklif düşük kaldığında ortaya çıkan fark küçük görünse bile, aracınızı benzer özellikte yeniden almanız gerektiğinde gerçek maliyet daha net anlaşılır. Örneğin sigorta şirketi aracınız için 750.000 TL teklif etmiş olabilir. Ancak aynı yaşta, aynı motor seçeneğinde, benzer kilometrede ve yakın donanımdaki araçların rayici 830.000 TL seviyesindeyse, aradaki fark doğrudan sizin karşılamanız gereken kayıptır.

Bu nedenle değerlendirme yalnızca aracın marka ve model adına göre yapılamaz. Aynı modelin otomatik ve manuel versiyonu, paket seviyesi, yakıt türü, kilometresi, değişen parçaları ve önceki hasar kayıtları arasında önemli değer farkları olabilir. Doğru karşılaştırma, aracınızı genel bir kategoride değil, kendi özellikleriyle ele alır.

Sigorta şirketinin sunduğu pert bedeli nasıl oluşur?

Sigorta şirketleri teklif oluştururken çeşitli piyasa verilerinden, ekspertiz bilgilerinden ve kendi değerlendirme yöntemlerinden yararlanır. Ancak kullanılan verilerin güncelliği, karşılaştırılan araçların gerçekten sizin aracınıza ne kadar benzediği ve bazı özelliklerin değere nasıl yansıtıldığı her dosyada aynı kalitede olmayabilir.

Teklif belirlenirken aracın kasko değeri tek başına belirleyici bir rakam değildir. Kasko değer listeleri, belirli hesaplamalarda referans niteliği taşıyabilir; fakat gerçek rayiç değerlendirmesinde hasar tarihindeki piyasa koşulları daha geniş biçimde incelenmelidir. Satış ilanlarındaki fiyatlar da doğrudan nihai satış fiyatı kabul edilmemelidir. Yine de yeterli sayıda, yakın özellikteki ilan incelendiğinde piyasa aralığını anlamak için güçlü bir veri sağlar.

Burada önemli olan, en yüksek ilanı bulup ona göre talepte bulunmak değildir. Amaç, aracın gerçekçi ve savunulabilir piyasa bandını ortaya koymaktır. Adil tazminat, ne gelişigüzel düşük bir ortalama ne de piyasa dışı yüksek bir beklentidir.

Rayiç hesabında hangi özellikler fark yaratır?

Aracın değeri üzerinde en çok etkisi bulunan bilgiler marka, model, üretim yılı, motor ve şanzıman tipidir. Bunun yanında kilometre, donanım paketi, yakıt türü, kasa tipi ve aracın kullanım niteliği de teklif farkı yaratabilir.

Örneğin aynı model yılındaki iki aracın kilometre farkı yüz binlerce liralık rayiç değişimine neden olabilir. Cam tavan, güvenlik paketi, dört çeker sistem, otomatik şanzıman veya üst donanım gibi unsurlar da aracın sıradan bir versiyonla kıyaslanmasını yanlış hale getirir.

Tramer kaydı ve önceki kazalar da dikkatle ele alınmalıdır. Hasar geçmişi aracın değerini etkileyebilir; ancak bu etkinin oranı hasarın niteliğine göre değişir. Küçük tutarlı kayıtlarla ağır hasar geçmişini aynı düzeyde değerlendirmek doğru değildir. Benzer şekilde, aracın geçmişteki hasarlarını gerekçe göstererek değerini gereğinden fazla düşürmek de sağlıklı bir rayiç yaklaşımı değildir.

Teklif ile piyasa rayicini karşılaştırırken nelere bakmalısınız?

İlk adım, sigorta şirketinin size ilettiği tutarı ve teklifin hangi kapsamda verildiğini netleştirmektir. Bazı dosyalarda sovtaj, yani hasarlı aracın satış değeri, ödeme planını etkileyebilir. Aracı sigorta şirketine bırakacağınız senaryo ile hasarlı aracı kendinizde tutacağınız senaryo aynı net tutarı doğurmayabilir. Bu ayrımı yazılı olarak sormak gerekir.

Ardından hasar tarihine yakın dönemdeki piyasa verilerine bakılmalıdır. Bugünkü fiyatlarla aylar önceki kaza tarihindeki rayiç arasında fark oluşabilir. Bu yüzden karşılaştırmanın mümkün olduğunca doğru tarih aralığında ve benzer araçlar üzerinden yapılması önemlidir.

Sağlıklı bir dosya hazırlamak için şu bilgileri bir araya getirin:

• Aracın ruhsat bilgileri, marka, model, yıl, motor ve donanım detayları
• Kilometre bilgisi ve varsa son bakım, servis veya muayene kayıtları
• Tramer geçmişi, önceki kaza sayısı ve hasar tutarları
• Sigorta şirketinin yazılı pert teklifi ve ödeme koşulları
• Hasar tarihine yakın, mümkün olduğunca benzer özellikteki piyasa örnekleri

Bu veriler, yalnızca itiraz aşamasında değil, sigorta şirketiyle yapılacak ilk görüşmede de elinizi güçlendirir. Sözlü olarak düşük bulduğunuzu belirtmek yerine, teklif ile rayiç arasındaki farkı somutlaştırabilirsiniz.

Düşük pert teklifi aldığınızda nasıl hareket etmelisiniz?

Teklifi hemen reddetmek ya da kabul etmek yerine, önce gerekçesini öğrenin. Sigorta şirketinden rayiç hesabında hangi araçların, hangi kilometre ve donanım varsayımlarının dikkate alındığını talep edebilirsiniz. Eksik veya yanlış bilgi kullanılmışsa, bunu erken aşamada düzeltmek daha kolaydır.

Aracınızın üst paket olması, kilometre bilgisinin farklı girilmesi ya da önemli bir ekipmanın hesaba katılmaması teklifin düşük çıkmasına yol açabilir. Buna karşılık aracın ağır hasar geçmişi veya yüksek kilometresi varsa, piyasa beklentisini gerçekçi tutmak gerekir. Her yüksek fiyatlı ilan, sizin dosyanız için emsal sayılmaz.

İlk teklifin değişmez olduğunu varsaymayın. Sunacağınız güncel ve karşılaştırılabilir veriler, yeniden değerlendirme talebinizin temelini oluşturur. Ancak süreci yalnızca duygusal bir değer üzerinden yürütmek sonuç vermez. Aracın sizin için taşıdığı manevi değer ile sigorta rayici farklı kavramlardır. Görüşmeyi piyasa verileri, araç özellikleri ve yazılı belgeler üzerinden yapmak daha etkilidir.

Sık yapılan karşılaştırma hataları

En yaygın hata, aynı model adını taşıyan her aracı eşdeğer kabul etmektir. Oysa model yılı yakın olsa bile motor seçeneği, şanzıman, paket ve kilometre değiştiğinde fiyat karşılaştırması yanıltıcı hale gelir.

Bir diğer hata, yalnızca en düşük fiyatlı ilanları dikkate almaktır. Çok düşük ilanlar acil satış, ağır hasar, eksik bilgi veya farklı bir donanım nedeniyle piyasa ortalamasını temsil etmeyebilir. Tersi de geçerlidir: İlan fiyatı yüksek diye o aracın gerçekten o bedelle satılacağı varsayılamaz.

Ayrıca hasarlı araç bedeli ile hasarsız piyasa değerini birbirine karıştırmamak gerekir. Pert tazminatının hesaplanmasında hasarlı aracın akıbeti, sovtaj koşulları ve poliçe kapsamı netleştirilmeden yalnızca tek bir rakam üzerinden değerlendirme yapmak eksik kalır.

Ücretsiz ön değerlendirme size ne kazandırır?

Pert dosyasında doğru soruyu sormak, çoğu zaman sonucu değiştirebilecek ilk adımdır: Sigorta şirketinin önerdiği tutar, benim aracımın gerçek piyasa rayicine uygun mu? Bu sorunun yanıtı için teknik verileri tek tek yorumlamak zorunda kalmadan, araç bilgilerinizi ve teklif tutarını karşılaştırmalı biçimde inceletebilirsiniz.

Pertbedeli.com üzerinden marka, model, yıl, kilometre, tramer bilgisi, kaza sayısı ve size sunulan teklif gibi temel verilerle ücretsiz ön değerlendirme talep edebilirsiniz. Böylece teklifin piyasa koşullarına göre düşük kalma ihtimalini daha net görebilir, pazarlık veya itiraz sürecine daha hazırlıklı başlayabilirsiniz.

Size teklif edilen rakamı kabul etmeden önce birkaç dakikanızı ayırıp aracınızın gerçek değer aralığını öğrenmek, sonradan telafi edilmesi zor bir farkın önüne geçebilir. Dosyanızdaki her ayrıntı önemlidir; doğru bilgiyle hareket etmek, hakkaniyetli tazminata yaklaşmanın en güçlü yoludur.